Oficjalne otwarcie tunelu Gottharda

Przy budowie najdłuższego tunelu kolejowego świata wykorzystane zostały najróżniejsze produkty BASF.

  • Domieszki do betonu firmy BASF spełniają ekstremalne wymagania; 

  • Zaprawa murarska zapewniająca ochronę przeciwpożarową;

  • Cementowe zawiesiny do iniekcji od BASF poprawiające bezpieczeństwo;

Po prawie 20 latach budowy, tunel Gotthard-Basistunnel w Szwajcarii został oficjalnie otwarty 1 czerwca 2016. Produkty chemii budowlanej od BASF pomogły w budowie najdłuższego tunelu kolejowego świata. „Jesteśmy dumni, że nasze innowacyjne rozwiązania i know-how pomogły naszym klientom w rozwiązaniu problemów technicznych przy tym gigantycznym przedsięwzięciu budowlanym” – powiedział Ralf Spettmann, Prezes Zarządu w firmie BASF Construction Chemicals.
Na budowę 57-kilometrowego tunelu Gotthard-Basistunnel zużyto około czerech milionów ton betonu – w przybliżeniu 40 razy więcej niż do budowy Burdż Chalifa, najwyższego budynku na świecie. Firma BASF dostarczyła do budowy tego tunelu domieszki do betonu, cementowe zawiesiny do iniekcji, aby zapobiec przedostawaniu się wody oraz zaprawę murarską zapewniająca ochronę przeciwpożarową.

Duże odległości i wysokie temperatury w tunelu

Na 20-kilometrowym odcinku pomiędzy Erstfeld i Sedrun dwie prowadzone równolegle rury tunelu i łączące je co około 300 metrów szyby techniczne zostały zbudowane z  użyciem domieszkek do betonu firmy BASF. „W budownictwie podziemnym istnieją sprzeczne wymagania dotyczące betonu: Podczas kilkukilometrowego transportu wewnątrz górotworu, masa musi być przez kilka godzin plastyczna i nie może stwardnieć. Po naniesieniu natryskowym na ściany tunelu, beton musi zostać utwardzony niemal natychmiast. Przy budowie tunelu Gotthard-Basistunnel stanowiło to jedno z największych wyzwań” – powiedział René Bolliger, szef firmy BASF Underground Construction na terenie Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Spełnienie tych wymagań było możliwe dzięki zastosowaniu odpowiedniego składu domieszek do betonu firmy BASF. Zastosowanie superplastyfikatorów MasterGlenium sprawia, że beton jest bardzo plastyczny, natomiast akceleratory torkretu od BASF powodują, że beton twardnieje w kilka sekund po naniesieniu natryskowym na ściany tunelu. Ponadto firma BASF opracowała domieszkę z konkretnym przeznaczeniem dla tunelu Gotthard-Basistunnel, która w znacznym stopniu spowalnia hydratację cementu. Umożliwiło to – w połączeniu z superplastyfikatorami BASF – optymalne wykorzystanie betonu po jego długim transporcie i narażeniu na wysokie temperatury wewnątrz górotworu. Połączenie superplastyfikatorów i domieszek opóźniających wiązanie stosowane było zarówno do wstępnego zabezpieczenia po usunięciu mas skalnych, jak i do prac betonowych przy wykonaniu wewnętrznej obudowy.

Specjalne rozwiązania do głębokich szybów

Dwa pionowe szyby mają ponad 800 metrów głębokości i łączą górską wioskę Sedrun z jedną z dwóch stacji wielofunkcyjnych w tunelu. Stacje te służą jako pomieszczenia awaryjne i znajdują się w nich urządzenia wentylacyjne i inne elementy infrastruktury technicznej. Tutaj też zastosowane są rozwiązania BASF. Podobnie jak w tunelu, szyby te zostały najpierw zabezpieczone natryskową warstwą betonu, a następnie obudowane warstwą wylewanego betonu. Szczególnie dużym wyzwaniem był transport betonu w dół szybów za pomocą pionowej rury spustowej. Musieliśmy zadbać o to, żeby podczas spadania komponenty betonu nie oddzieliły się od siebie” – wyjaśnił Bolliger. Poprzez dobranie odpowiedniego superplastyfikatora i ustalenie jego optymalnego dozowania, eksperci BASF osiągnęli pożądany efekt: beton po kilkuset metrach swobodnego spadania zachował wszystkie swoje właściwości. Aby zapobiec przedostawaniu się wody, do szczelin i zagłębień w skale został wstrzyknięty mikrocement.

Ochrona przeciwpożarowa od BASF

Ogień jest jednym z głównych zagrożeń w tunelach, dlatego obowiązują tam szczególne wymagania dotyczące bezpieczeństwa. Jeżeli cement rozgrzeje się do temperatury powyżej 1000°C, traci swoją wytrzymałość, co grozi zawaleniem tunelu. Ściany tunelu Gotthard-Basistunnel w okolicy jego południowego portalu zostały w związku z tym pokryte warstwą specjalnej zaprawy murarskiej firmy BASF, zapewniającej ochronę przeciwpożarową. „Po zastosowaniu tego materiału, ściany tunelu wytrzymują temperatury do 1400°C przez co najmniej 90 minut. To bardzo istotny czas przy prowadzeniu działań ratowniczo-gaśniczych” – powiedział Frank Clement, ekspert BASF w zakresie ochrony przeciwpożarowej w budownictwie podziemnym.

Tunel Gotthard-Basistunnel – szwajcarski megaprojekt

Tunel Gotthard-Basistunnel to najdłuższy na świecie tunel kolejowy, którego budowa kosztowała około 9 miliardów euro. Ta trasa przez Alpy skróci czas przejazdu pomiędzy Zurychem, a Mediolanem o około jedną godzinę. Znacznie zostało też zmniejszone nachylenie tunelu – jego najwyższy punkt (550 metrów n.p.m.) jest tylko o 90 metrów wyżej, niż poziom północnego portalu w Erstfeld. Dzięki temu jadące w tunelu pociągi towarowe mogą być dwa razy cięższe i jechać z dwa razy większą prędkością. Dla porównania, stara linia kolejowa Świętego Gotarda musi pokonać różnicę wysokości około 700 metrów pomiędzy Erstfeld a najwyższą częścią tunelu Świętego Gotarda, który został uruchomiony w 1882 r.